Elektrik kesintisinde asansörde kalınca ne yapılır?

Kabin içinde ilk iki dakikada ne yapın?

Asansör durduğunda zıplamak, kabini sallamak, kapıya yaslanmak veya kapıyı zorlamak tehlikeyi artırabilir. Sakin kalın, diğer kişilerin sağlık durumunu kontrol edin ve kabindeki alarm ya da acil iletişim düğmesini kullanın.

Bağlantı kurulduğunda bina veya tesis adını, adresi, blok ve mümkünse asansör numarasını, tahmini katı, kabindeki kişi sayısını ve özel sağlık durumunu kısa biçimde bildirin. Telefon çekiyorsa bina yönetimi, güvenlik veya kabinde yazılı yetkili servis numarasıyla ikinci iletişim kurun; pil tüketimini azaltın.

• Alarm veya acil çağrı düğmesini kullanın.
• Konum, kişi sayısı ve sağlık durumunu söyleyin.
• Telefonu yalnız koordinasyon için kullanıp pilini koruyun.
• Kapılardan uzak, dengeli bir konumda bekleyin.

Kapıyı açmak ve kabinden çıkmak neden tehlikelidir?

Duran kabin kat seviyesine yakın görünse bile kapı eşiğinin arkasında kuyu boşluğu bulunabilir. Enerjinin geri gelmesi, kumanda sisteminin hareket etmesi veya mekanik yükün değişmesi kabini beklenmedik biçimde hareket ettirebilir. Bu nedenle kapıyı zorlamak, tavan kapağını açmak veya kabinden tırmanmak güvenli bir kaçış yolu değildir.

New York City Buildings’in resmî güvenlik kılavuzu da alarmın kullanılmasını, kapıların zorlanmamasını ve bina yönetimi ya da acil müdahale personeli olmadan durmuş kabinden çıkılmamasını önerir. Türkiye’de kurtarma çalışması, asansöre özgü kurtarma talimatına ve eğitimli kişilerin uygulamasına bağlıdır.

Bina yönetimi ve yetkili servis ne yapmalıdır?

Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, kurtarma çalışmasını mahsur kalma bilgisinin alınmasıyla başlayıp kurtarma talimatına uygun yürütülen işlem olarak tanımlar. Bakım sözleşmesinden sonra yetkili servis, bina sorumlusunun belirlediği kişilere yılda en az bir kez acil kurtarma eğitimi vermeli; eğitim tutanağı ve amaca uygun kurtarma talimatı binada bulunmalıdır.

Bu düzen, her bina görevlisinin veya komşunun kapı açabileceği anlamına gelmez. Bina sorumlusu kabinle iletişimi sürdürmeli, yetkili servisi çağırmalı, eğitim kaydını ve kurtarma talimatını erişilebilir tutmalı; yangın, yaralanma veya başka hayati tehlikede 112 ile koordinasyon kurmalıdır.

112, yetkili servis ve 186 nasıl ayrılır?

Normal bir mekanik duruşta ilk zincir kabin alarmı/acil iletişim, bina yönetimi ve yetkili asansör servisidir. İstanbul İtfaiyesi, asansörde mahsur kalan kişilerin güvenli çıkarılmasını müdahale görevleri arasında sayar. Hayat 112 uygulamasında da mahsur kalma, AFAD ihbar başlıklarından biri olarak yer alır.

Yangın, duman, su girişi, yaralanma, bayılma, nefes darlığı, çocuk veya sağlık riski, uzun süre iletişim kurulamaması gibi durumlarda 112’ye olayın niteliği açıkça bildirilir. 186 ise dağıtım şebekesindeki kesinti ve arıza içindir; bina içindeki asansör kurtarmasını yönetmez. Bina yönetimi genel elektrik kesintisi için ayrıca EDAŞ kaydı açabilir, ancak bu kurtarma çağrısının yerine geçmez.

Yangın ve deprem durumunda asansör kullanmayın

Yangın, duman veya bina tahliyesinde normal asansör kullanılmaz; güvenli merdiven ve acil ekip talimatı izlenir. Elektrik kaybı, ısı veya duman asansörün çalışmasını etkileyebilir. Özel tahliye veya itfaiyeci asansörlerinin kullanımı yalnız bina planı ve acil ekip yönetimiyle değerlendirilir.

T.C. Dışişleri Bakanlığının deprem sonrası bilgilendirmesi de elektrik sigortasını kaldırmama ve mahsur kalma riski nedeniyle asansör kullanmama uyarısı verir. Depremden sonra kabin çalışıyor görünse bile bina ve asansör güvenliği yetkili kişilerce doğrulanmadan kullanılmamalıdır.

Kurtarma sonrasında hangi kayıtları isteyin?

Bina sorumlusu olayın tarihini, saati, kabin veya asansör kimliğini, mahsur kalma süresini, alarm ve iletişim sisteminin çalışıp çalışmadığını, müdahale eden kişi/kuruluşu ve arıza nedenini kayıt altına almalıdır. Yetkili servisin işlem kaydı ve güvenli kullanıma dönüş onayı saklanmalıdır.

Alarm düğmesi, acil aydınlatma veya iki yönlü iletişim çalışmadıysa yalnız arızanın giderildiği sözlü beyanla yetinmeyin. Bakım kaydı, test sonucu ve gerekiyorsa bina sorumlusunun periyodik kontrol süreci yazılı olarak izlenmelidir.