2026 EKA enerji ve karbon azaltım desteğine nasıl başvurulur?

2026 çağrısında kimler uygun?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 29 Haziran 2026 duyurusu, EKA çağrısını imalat sanayi ile bina ve hizmetler sektöründe otel, alışveriş merkezi, hastane ve ofis binaları için açtı. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve diğer kamu kurumları uygulama esaslarına göre kapsam dışındadır. İşletme türü uygun görünse bile faaliyet birimi, enerji tüketim sınırı ve çağrı dosyasındaki sektör eşleşmesi EVDES başvurusunda doğrulanmalıdır.

Uygun sektör tek başına yeterli değildir. Başvuru tarihinde EVDES üyeliği bulunmalı; Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik kapsamındaki enerji yöneticisi görevlendirme ve Bakanlığa bilgi verme yükümlülükleri yerine getirilmiş olmalı; ayrıca TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi belgesi bulunmalıdır. Bu dört koşuldan biri eksikse başvuru değerlendirilmez.

• İmalat sanayi tesisleri
• Otel binaları
• Alışveriş merkezleri
• Hastaneler
• Ofis binaları

Hangi azaltım ölçütü seçilir?

EKA programı tek bir cihazın etiket tasarrufunu değil, işletmenin normalleştirilmiş performansını izler. Enerji yoğunluğu ekonomik veya üretim çıktısına göre enerji tüketimini, karbon yoğunluğu faaliyet çıktısına göre sera gazı etkisini, spesifik enerji tüketimi ise ürün, hizmet, alan veya başka tanımlı faaliyet birimi başına enerji kullanımını ölçer. 2026 başvurusunda hangi ölçütün ve hesap yönteminin kullanılacağı Bakanlığın çağrı ekiyle belirlenir.

Başvuru dosyasında bir veya birden fazla proje bulunabilir. Ancak yatırım listesi ile seçilen performans ölçütü arasında ölçülebilir bağ kurulmalıdır. Üretim miktarı, doluluk, iklim, çalışma süresi veya hizmet alanı gibi bağımsız değişkenler referans denklemini etkileyebilir. Bakanlık verilerden ve işletme koşullarından anlamlı bir referans denklemi kurulamadığını tespit ederse başvuruyu değerlendirme dışı bırakabilir.

Başvuru dosyası nasıl hazırlanır?

Önce Bakanlığın 2026 başvuru dosyasını, hesaplama yöntemini ve örnek hesaplama ekini indirin. Ocak 2023–Aralık 2025 referans dönemine ait enerji faturaları, sayaç verileri, üretim veya hizmet göstergeleri ve seçilen yoğunluk ölçütünü etkileyen koşullar aynı dönem ve aynı birimlerle hazırlanmalıdır. Veri düzeltmeleri izlenebilir olmalı; tahmin ile ölçüm birbirinden ayrılmalıdır.

Başvuru 1 Temmuz–30 Eylül 2026 arasında EVDES üzerinden gönderilir. Yetkili kişi ve enerji yöneticisi kayıtları, ISO 50001 belgesi, çağrı formu, hesaplama tablosu ve destekleyici belgeler gönderimden önce tutarlılık kontrolünden geçirilmelidir. Bakanlık ek bilgi veya belge isteyebilir. Uygunsuzluk, eksiklik ya da hata bildiriminde 15 iş günü içinde düzeltme yapılmazsa başvuru değerlendirme dışı kalır.

• Çağrı formunu ve hesaplama yöntemini aynı sürümden kullanın.
• Enerji faturası ile sayaç ve faaliyet verilerinin dönemlerini eşleştirin.
• Referans denklemi varsayımlarını ve veri kaynaklarını açıkça belgeleyin.
• EVDES gönderim kaydı ile başvuru numarasını saklayın.

İzleme, sıralama ve ödeme nasıl işler?

Başvurular en az üç kişilik komisyonlarca incelenir ve çağrı ölçütlerine göre en yüksek puandan başlayarak sıralanır. 2026 duyurusunda her sektörün ilk 10 başvurusunun izlemeye alınacağı belirtilir. İzlemeye alınmak ödeme hakkının kesinleştiği anlamına gelmez; Ocak–Aralık 2026 performansı çağrıdaki yöntemle yeniden değerlendirilir.

İzleme dosyası, izleme dönemini izleyen yılın Temmuz ayı sonuna kadar sunulur. Eksik veya hatalı izleme dosyası için de 15 iş günü düzeltme süresi uygulanır. 2027 nihai değerlendirmesinde azaltım performansı yüzde 70’in üzerinde olan başvurular gerçekleşen azaltım ve sıralamaya göre desteklenebilir. Ödeme, istenen belgeler uygun bulunduktan sonra Temmuz 2027 ve sonrasında yapılır; gecikme için faiz veya ayrıca hak talep edilemez.

Destek tutarı ve gider kontrolü

2026 çağrısı, nihai sıralamaya giren işletmeler için 2026 yılı enerji giderlerinin yüzde 30’una kadar ve en fazla 18.061.775 TL destek öngörür. Yüzde 30 ile üst sınır birlikte uygulanır; gerçekleşen azaltım, uygun enerji gideri faturaları ve çağrıdaki hesap yöntemi ödeme tutarını belirler. Bakanlığın 2024 tarihli genel bilgi sayfasındaki 10 milyon TL ifadesi çağrıya özel güncel üst sınır değildir.

İncelenen 2026 çağrı belgelerinde ayrıca bir başvuru ücreti gösterilmez. Bununla birlikte Bakanlık denetimi üçüncü bir tüzel kişi aracılığıyla yaptırırsa denetim bedeli başvuru sahibince karşılanır; bedel Bakanlığın resmî sitesinde ilan edilir. Danışmanlık, belgelendirme, ölçüm ve proje giderleri için otomatik geri ödeme varsayılmamalı, her kalem çağrı belgelerinden doğrulanmalıdır.

Denetim, güvenlik ve yanlış beyan sınırı

Bakanlık destek sürecinin her aşamasında denetim yapabilir. İşletme temsilcisi veya enerji yöneticisi denetimde hazır bulunmalı, yetkililere talep edilen bilgi ve belgeleri göstermelidir. Denetim koşullarının sağlanmaması değerlendirme dışı bırakılmaya yol açar. Devir, birleşme veya işletme türü değişikliği Bakanlığa bildirilir; desteğin devamına Bakanlık karar verir.

Yanlış veya yanıltıcı bilgi, sahte belge ya da destek sürecinde usulsüzlük tespitinde başvuru programdan çıkarılır, iki yıl süreyle yeni başvuru yapamaz ve ödenmiş tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre faiziyle geri alınır. Enerji azaltım projesi elektrik güvenliği onayı değildir: pano, motor, kazan, iklimlendirme ve sabit tesisat müdahaleleri yetkili mühendislik tasarımı, elektrikçi uygulaması, iş güvenliği ve devreye alma testleriyle yürütülmelidir.