Elektrik kesintisinde buzdolabında saklanan ilaç ve insülin nasıl korunur?

Gıda süresini ilaca uygulamayın

Buzdolabındaki gıdalar için kullanılan dört saat kuralı, soğuk zincir ilaca veya insüline aktarılmaz. Aynı etkin maddeyi içeren ürünlerin bile yoğunluğu, ambalajı, açılmış olup olmaması ve üreticinin kararlılık verisi farklı olabilir. Güvenli saklama sınırı, kullanıcının elindeki tam ürünün fiziksel etiketi ve güncel kullanma talimatından okunmalıdır.

FDA, sıcaklığa duyarlı ilaçların gücünü kaybedebileceğini ve afet ya da kesinti sonrasında eczacı, sağlık profesyoneli veya üreticiyle ürün bazlı değerlendirme yapılmasını önerir. Bu nedenle ‘buzdolabı kapalıysa şu kadar saat kesin dayanır’ biçiminde genel bir ilaç vaadi verilmez.

• Tam ürün ve dozaj formunu belirleyin.
• Açılmış/açılmamış ambalaj durumunu kaydedin.
• Fiziksel etiket ve güncel kullanma talimatındaki sıcaklık aralığını okuyun.
• Gıda için kullanılan süre tablosunu ilaç kararına taşımayın.

Sıcaklık kanıt zinciri oluşturun

Kesintinin başladığı ve enerjinin geri geldiği saat ile buzdolabı veya min–maks termometresindeki ölçümleri birlikte kaydedin. Ürünün maruz kaldığı en düşük ve en yüksek sıcaklık biliniyorsa, üretici kararlılık verisiyle karşılaştırılabilecek somut kanıt oluşur. Termometre yoksa ürünü elleyerek, kutunun soğukluğuna bakarak veya dış hava sıcaklığından çıkarım yapmayın.

Ölçülmemiş sıcaklığı ‘normaldi’ diye doldurmak yerine ‘bilinmiyor’ yazmak daha güvenlidir. Ürün adı, form, lot, kesinti süresi, kapak açılma durumu, donma olasılığı ve ambalaj bütünlüğü tek kayıt içinde tutulmalıdır.

Geçici soğutucuda donmayı ve su temasını önleyin

Uzun kesinti bekleniyorsa ürün yalnız kendi etiket aralığını koruyabilen temiz, kapalı ve termometreli bir soğutucuya aktarılır. Buz veya donmuş jel paketle doğrudan temas, ilacı dondurabilir. Ürün ile soğuk kaynak arasına kuru bir ayırıcı koyun, sızdırmaz ambalajı koruyun ve iç sıcaklığı ölçün.

Buzdolabından çıkarıp açık balkona, araç içine veya dış ortama bırakmak sıcaklığı güvenilir biçimde sabitlemez. Su baskını, sızıntı, kırık ambalaj ya da kirlenme varsa görünüş normal olsa bile ürün etkilenmemiş kabul edilmez; nitelikli yönlendirme ve güvenli yenileme gerekir.

• Kapalı ve temiz soğutucu kullanın.
• Ürün ile buz/jel paket arasında kuru ayırıcı bulundurun.
• Termometreyle ürünün etiket aralığını izleyin.
• Donma, su teması ve ambalaj hasarını ayrı kaydedin.

Kullanma veya yenileme kararını ürün bazında doğrulayın

Eczacıya, tedaviyi yürüten sağlık profesyoneline veya üreticinin resmî tıbbi bilgi kanalına yalnız ‘elektrik kesildi’ demek yerine tam ürün adı, form, lot, açılma durumu, kesinti süresi, ölçülen en düşük/en yüksek sıcaklık ve donma ya da su teması bilgisini iletin. Bu kayıt, ürünün kullanılmaya devam edilmesi, ayrılması veya yenilenmesi kararını somutlaştırır.

Hayati bir ilacın güvenli yedeği yoksa ürünü gelişigüzel atmak veya dozu atlamak da risk doğurabilir. Ciddi sağlık belirtisi ya da gereken dozun güvenli biçimde karşılanamaması durumunda eczane veya üretici yanıtını beklemeden 112 ve ilgili sağlık hizmetine başvurun. Bu rehber hangi dozun alınacağına veya hangi ürünle değiştirileceğine karar vermez.

İnsülin pompası ve yeniden enerji verme sınırını koruyun

İnsülin pompası kullanan kişi, üretici kılavuzundaki yedek pil, sarf malzemesi, yedek insülin ve sağlık ekibiyle hazırlanmış kesinti planını izlemelidir. Pompa ayarı, insülin türü veya uygulama yöntemi internet rehberiyle değiştirilmez. Kesintide cihazın güç desteği biterse sağlık ekibi veya acil hizmetle ilerlenir.

Soğutucu, pompa veya tıbbi cihazı çalıştırmak için bina prizinden geri besleme, çıplak kablo, uygunsuz inverter ya da belirsiz gerilim bağlantısı kurmayın. Yalnız cihaz üreticisinin onayladığı güç yolu ve önceden hazırlanmış yedek plan kullanılmalıdır; sabit tesisat işi yetkili elektrikçiye aittir.