Apartman veya site otoparkına elektrikli araç şarj ünitesi nasıl kurulur?
Apartman veya site otoparkına elektrikli araç şarj ünitesi; ayrı elektrik aboneliğiyle ya da binanın mevcut iç tesisatı üzerinden kurulabilir. Otopark yerinin bağımsız bölüm eklentisi mi yoksa ortak alan mı olduğu, kat malikleri kararı, mevcut elektrik kapasitesi, proje, koruma ve yangın güvenliği gerekliliklerini değiştirir.
EPDK her iki bağlantı biçimini de açıklar; teknik ve mali sonuçları farklıdır.
Park yerinin hukuki niteliği, kurul kararı ve ortak alan değerlendirmesini değiştirir.
Ruhsat muafiyeti teknik proje, koruma ve fenni sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Önce bilinmesi gerekenler
- Önce şarj cihazı değil; park yerinin statüsü, bina bağlantı gücü ve kablo güzergâhı belirlenir.
- Ayrı abonelik dağıtım şirketi bağlantı sürecine, mevcut iç tesisat ise güç artışı ve tesis tadili kontrolüne girebilir.
- Ortak alanı veya diğer bağımsız bölümleri etkileyen bağlantıda yönetim kararı ve maliyet paylaşımı yazılı olmalıdır.
- 7,4 kW, 11 kW ve 22 kW seçenekleri araç kabul gücü, faz sayısı ve eşzamanlı bina yükü hesaplanmadan seçilmez.
- Kaçak akım, aşırı akım, aşırı gerilim, topraklama ve yük yönetimi üretici talimatı ile ilgili elektrik mevzuatına göre projelendirilir.
Park yerinin statüsü neden ilk adımdır?
Şarj noktasının bağımsız bölümün eklentisi niteliğindeki tahsisli bir park yerinde mi, yoksa tüm kat maliklerinin ortak kullanımındaki otoparkta mı kurulacağı karar sürecini değiştirir. Tapu kaydı, yönetim planı, mimari proje ve mevcut tahsis belgeleri birlikte okunmalıdır; yalnız zemindeki numara veya fiilî kullanım tek başına hukuki statüyü kanıtlamayabilir.
EPDK’nın güncel SSS sayfasında aktarılan Bakanlık görüşüne göre, ortak alan olmayan eklenti niteliğindeki park yerinde; mevcut tesisatta değişiklik yapılmadan ve diğer bağımsız bölümler ile ortak alanlar etkilenmeden yapılan bağlantıda kat malikleri kurulu kararı aranmayabilir. Ortak kullanım alanındaki, ortak faydayı artıran kurulum için ise kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karar alınması gerektiği belirtilir.
- Tapu ve yönetim planında park yerinin niteliğini kontrol edin.
- Kablo tavalarının, şaftın, panonun ve duvarların ortak alan olup olmadığını değerlendirin.
- Enerji tüketiminin nasıl ölçüleceğini ve ortak giderden nasıl ayrılacağını yazılılaştırın.
Ayrı abonelik ile mevcut iç tesisatı karşılaştırın
Ayrı abonelikte şarj noktası yeni bir tüketim tesisi gibi değerlendirilir ve dağıtım şirketi bağlantı görüşü, bağlantı gücü, sayaç yeri ve gerekli şebeke yatırımı süreci gündeme gelir. Bu seçenek tüketimi ayırabilir; fakat yeni bağlantı, sayaç ve sabit giderleri doğurabilir.
Mevcut iç tesisattan beslemede daire veya ortak alan panosunun bağlantı gücü, ana kolon hattı, gerilim düşümü, seçicilik, faz dengesi ve eşzamanlı bina yükü kontrol edilir. Mevcut güç yetmiyorsa güç artışı, bağlantı seviyesi değişikliği veya tesis tadili gerekebilir. Birden fazla araçta dinamik yük yönetimi, tüm ünitelerin aynı anda tam güç çekmesini sınırlayarak mevcut kapasitenin daha kontrollü kullanılmasını sağlayabilir.
Gücü cihaz etiketine bakarak seçmeyin
Şarj ünitesinin 22 kW olarak satılması, her araç ve binada 22 kW aktarılacağı anlamına gelmez. Tek fazlı araç veya tesis, aracın dahili AC şarj cihazı, batarya doluluk ve sıcaklığı, şebeke gerilimi ve yük yönetimi gerçek gücü sınırlar. EPDK da ünitedeki gücün azami teknik kapasite olduğunu, anlık gücün araç, batarya ve işletme koşullarına bağlı değiştiğini açıklar.
Günlük kilometre, aracın park süresi ve gece yük profili çoğu konutta sürekli en yüksek güçten daha anlamlı seçim girdileridir. Gereğinden yüksek güç; daha büyük kablo, koruma, ana pano ve bağlantı yatırımı doğurabilir. Gereğinden düşük güç ise hedeflenen park süresinde yeterli enerjiyi sağlayamayabilir.
- Aracın AC kabul gücünü ve tek/üç faz desteğini üretici verisinden doğrulayın.
- Bina azami talep gücünü ve gece eşzamanlı yükünü ölçün veya hesaplayın.
- Kablo uzunluğu, gerilim düşümü, döşeme biçimi ve ortam sıcaklığını projeye katın.
Proje, koruma ve yangın güvenliğini birlikte tamamlayın
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ortak otopark şarj tesisatı için getirilen ruhsat kolaylığının projeyi ortadan kaldırmadığını; yangın mevzuatına uygun uygulama projesi ve fenni mesuliyet taahhüdünün ilgili idareye sunulması gerektiğini açıklar. Elektrik tesisatındaki proje, tadilat ve kabul işlemleri de ilgili teknik mevzuata göre yürütülür.
Şarj devresinde koruma çözümü; ünitenin dahili DC kaçak algılama özelliği, üretici talimatı, şebeke sistemi ve projeye göre belirlenir. RCD/RCBO tipi, aşırı akım koruması, SPD, topraklama, anahtarlama, kablo mekanik koruması, çarpma bariyeri, etiketleme ve acil ayırma bütün olarak değerlendirilmelidir. Sabit tesisata kullanıcı müdahalesi yapılmamalı; devreye alma ölçümleri yetkili uzman tarafından kayda alınmalıdır.
Hızlı karar tablosu
Kurulum senaryosuna göre ilk karar
| Senaryo | Öncelikli karar / başvuru | Teknik odak |
|---|---|---|
| Bağımsız bölüm eklentisi park yeri, mevcut tesisatı etkilemiyor | Tapu–yönetim planı ve Bakanlık görüşündeki koşulları doğrula | Daire beslemesi, ortak alan güzergâhı, ölçüm ve koruma |
| Ortak otoparkta ortak kullanımlı ünite | Sayı ve arsa payı çoğunluğu ile yönetim kararı | Ortak sayaçlama, kullanıcı yetkilendirme, maliyet paylaşımı |
| Mevcut iç tesisat gücü yeterli | Yetkili proje ve tesis tadili gerekliliğini kontrol et | Faz dengesi, kablo, gerilim düşümü, RCD/RCBO ve SPD |
| Mevcut güç yetersiz veya ayrı sayaç isteniyor | Yetkili EDAŞ’a bağlantı / güç artışı başvurusu | Bağlantı gücü, sayaç yeri, şebeke yatırımı ve süre |
| Birden fazla araç eşzamanlı şarj olacak | Ortak kapasite ve işletme modelini kararlaştır | Dinamik yük yönetimi, haberleşme, erişim ve raporlama |
Bu tablo ön fizibilite içindir. Nihai proje, karar nisabı ve idari süreç; somut yapının tapu, yönetim planı, mevcut tesisatı ve ilgili kurum görüşüne göre belirlenir.
Hazırlık dosyası
Saklanması gereken kayıt ve belgeler
- 01Tapu kaydı, yönetim planı ve park yeri tahsis belgesi
- 02Mevcut elektrik projesi, sözleşme gücü ve son tüketim profili
- 03Ana pano, kolon hattı, sayaç ve kablo güzergâhı keşif notları
- 04Kat malikleri kurulu kararı ve maliyet paylaşım metni gerekiyorsa imzalı karar
- 05Araç AC kabul gücü ve şarj ünitesi teknik dosyası
- 06Elektrik uygulama projesi, güç artışı veya ayrı abonelik evrakı
- 07Yangın güvenliği projesi ve fenni mesuliyet taahhüdü gereken durumlarda ilgili kayıt
- 08Topraklama, yalıtım, RCD/RCBO, çevrim empedansı ve devreye alma test sonuçları
- 09Sayaçlama, kullanıcı yetkilendirme, bakım ve acil durum talimatı
Zaman sıralı hareket planı
Ne zaman ne yapılmalı?
- Hukuki alanı ve elektrik kapasitesini ayırın
Park yeri statüsü, ortak alan güzergâhı, bağlantı gücü ve araç ihtiyacı aynı keşif dosyasında toplanır.
- Besleme modelini seçip izinleri tamamlayın
Yönetim kararı, ayrı abonelik veya güç artışı, elektrik ve yangın projesi ihtiyaçları netleştirilir.
- Yetkili uygulama ve mekanik korumayı tamamlayın
Kablo, pano, şarj ünitesi, topraklama, çarpma koruması ve etiketleme projeye göre uygulanır.
- Koruma testlerini ve kullanıcı teslimini kayda alın
Elektriksel testler, yük yönetimi, acil ayırma, sayaçlama ve bakım sorumluluğu tutanakla teslim edilir.
İzlenecek yol
Adım adım ne yapılmalı?
- 01
Tapu, yönetim planı ve otopark tahsisinden park yerinin bağımsız bölüm eklentisi mi yoksa ortak alan mı olduğunu belirleyin.
- 02
Bina yönetimiyle güzergâh, ortak alan kullanımı, sayaçlama, maliyet paylaşımı ve işletme sorumluluğunu yazılılaştırın.
- 03
Yetkili elektrik mühendisine mevcut bağlantı gücü, ana pano, kablo güzergâhı, eşzamanlı yük, topraklama ve koruma düzenini inceletin.
- 04
Ayrı abonelik veya mevcut iç tesisat seçeneğini; dağıtım şirketi bağlantı koşulları ve bina kapasitesiyle karşılaştırın.
- 05
Gerekli proje, güç artışı, tesis tadili, yangın güvenliği ve ilgili idare bildirimlerini yetkili uzmanlarla tamamlayın.
- 06
Devreye almadan önce koruma, kaçak akım, topraklama, yük yönetimi, etiketleme ve acil ayırma işlevlerini test ettirin.
Birincil kaynaklar
Bilgiyi resmî sayfadan doğrulayın
Kısa yanıtlar
Sık sorulan sorular
Her şarj ünitesi için kat malikleri kurulu kararı gerekir mi?
EPDK’nın aktardığı 23 Temmuz 2024 tarihli Bakanlık görüşüne göre, ortak alan olmayan ve bağımsız bölümün eklentisi niteliğindeki park yerinde; mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmadan, diğer bölümleri ve ortak alanları etkilemeyen bağlantıda kurul kararı aranmayabilir. Ortak otoparkta ortak faydayı artıran kurulum için sayı ve arsa payı çoğunluğu gündeme gelir. Somut tapu, yönetim planı ve güzergâh ayrıca değerlendirilmelidir.
Şarj ünitesi ayrı elektrik aboneliğiyle kurulabilir mi?
Evet. EPDK, şarj ünitesinin ayrı abonelikle tüketim tesisi olarak bağlanabileceğini veya mevcut iç tesisat kapsamında kurulabileceğini açıklar. Ayrı abonelikte dağıtım şirketinin bağlantı süreci; mevcut tesisatta ise güç artışı, proje ve tesis tadili gereklilikleri değerlendirilir.
Ruhsat gerekmemesi projeye gerek olmadığı anlamına gelir mi?
Hayır. Bakanlık açıklaması, şarj hattı için yangın mevzuatına uygun uygulama projesi ve fenni mesuliyet taahhüdünün ilgili idareye sunulması gerektiğini belirtir. Elektrik projesi ve teknik sorumluluk, ruhsat kavramından ayrı değerlendirilir.
7,4 kW, 11 kW veya 22 kW şarj gücü nasıl seçilir?
Araçtaki dahili AC şarj cihazının kabul gücü, binanın tek/üç faz altyapısı, bağlantı gücü, eşzamanlı yükler, kablo güzergâhı ve dinamik yük yönetimi birlikte hesaplanmalıdır. Yalnız cihaz etiketindeki en yüksek güce göre seçim yapılmamalıdır.