Priz veya panodan duman ve yanık kokusu gelirse ne yapılır?
Priz, pano veya kablodan duman, kıvılcım ya da yanık kokusu geliyorsa cihazı kullanmayın, insanları uyarıp güvenli çıkışa yönelin ve yangında 112’yi arayın. Enerjili bölüme su dökmeyin, pano kapağını açmayın ve fişi çekmek için dumana yaklaşmayın. Yeniden enerji verme işlemini yetkili elektrikçi kontrolünden sonra yapın.
Yangın, dumanla mahsur kalma veya yaralanmada tek acil çağrı numarası.
Enerjili elektrik veya yağ yangınına su dökülmez.
Yetkili elektrikçi incelemeden devre tekrar açılmaz.
Önce bilinmesi gerekenler
- Yanık kokusu, kararma, cızırtı ve tekrar eden koruma açması elektriksel arıza belirtisi olabilir.
- Duman veya alev varsa arıza tespiti değil tahliye ve 112 çağrısı önceliklidir.
- Enerjili elektrik ekipmanına su dökülmez; pano kapağı açılarak müdahale edilmez.
- Ana kesiciye ulaşmak için dumanlı veya tehlikeli alana girilmez.
- Yangın sonrasında yalnız görünen parça değil, besleyen kablo, pano ve koruma koordinasyonu birlikte kontrol edilir.
Koku, ısınma ve dumanı aynı risk seviyesinde değerlendirmeyin
Hafif bir yanık kokusu dahi gevşek bağlantı, ark, aşırı yük veya hasarlı cihaz belirtisi olabilir. İlgili cihazı kullanmayı bırakın; prizde kararma, erime, cızırtı, kıvılcım veya tekrarlayan sigorta/kaçak akım açması varsa devreyi tekrar tekrar açmayın ve yetkili elektrikçi çağırın.
Duman, alev, hızla artan ısı veya tahliyeyi etkileyen koku varsa durum acildir. İnsanları uyarın, güvenli çıkışa yönelin ve 112’yi arayın. Kaynağı bulmak, fiş çekmek veya ana kesiciye ulaşmak için dumana yaklaşmayın.
Yangında tahliye, kapı ve su kullanımını doğru yönetin
112’ye açık adresi, yangının elektrik kaynaklı olabileceğini, içeride kişi bulunup bulunmadığını ve bilinen özel riskleri bildirin. Duman başka bir odadan geliyorsa kapıyı açmayın; tahliye sırasında arkanızdaki kapıları kapatmak duman ve alev yayılımını yavaşlatabilir. Asansör yerine güvenli kaçış yolunu kullanın.
Millî Eğitim Bakanlığının 2025 tarihli yangın bilgilendirmesi elektrik ve yağ yangınlarına su dökülmemesini belirtir. Söndürme cihazı ancak eğitimli kişi tarafından, yangın küçükken, kaçış yolu açıkken ve kişi kendisini tehlikeye atmadan kullanılabilir. Yangın büyümüşse müdahale değil tahliye önceliklidir.
Yeniden enerji vermeden önce arızanın kök nedenini bulun
Alevin sönmesi veya sigortanın açması tesisatı güvenli hâle getirmez. Isıdan etkilenmiş kablo, pano barası, priz arkası, ek noktası ve koruma elemanları görünmeyen hasar taşıyabilir. Yetkili elektrikçi izolasyon, bağlantı, koruma ve yük durumunu incelemeden devre yeniden enerjilendirilmemelidir.
AFAD, sabit elektrik tesisatının düzenli kontrolünü, kaçış yollarının açık tutulmasını, acil aydınlatmayı, çalışır yangın söndürücüleri ve konutlarda duman dedektörlerini yangın önleme tedbirleri arasında sayar. Onarım sonrasında olay nedeni ve değiştirilen parçalar kayıt altına alınmalıdır.
Hızlı karar tablosu
Belirtiye göre güvenli hareket tablosu
| Belirti | İlk hareket | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Yanık kokusu; duman/alev yok | Cihazı kullanmayın, devreyi tekrar açmayın | Yetkili elektrikçi kontrolü |
| Prizde kararma, erime veya cızırtı | Dokunmayın ve yük bağlamayın | Priz, kablo ve koruma birlikte incelensin |
| Duman veya alev | Tahliye edin ve 112’yi arayın | Alan güvenli ilan edilene kadar dönmeyin |
| Sigorta tekrar tekrar açıyor | Tekrar kaldırmayın | Arıza ve yük analizi yaptırın |
| Yangın söndü | Kendiliğinden güvenli kabul etmeyin | Hasar tespiti ve kontrollü yeniden enerjilendirme |
Enerji kesme işlemi yalnız tehlike alanına girmeden güvenle erişilebiliyorsa yapılır; şüphede tahliye ve 112 önceliklidir.
Hazırlık dosyası
Saklanması gereken kayıt ve belgeler
- 01Olayın tarih ve saati
- 02Koku, ses, kararma, duman veya alevin ilk görüldüğü nokta
- 03O sırada çalışan cihaz ve yükler
- 04Açan sigorta veya kaçak akım koruma bilgisi
- 05112 olay veya müdahale kaydı
- 06Yetkili elektrikçi tespit ve ölçüm raporu
- 07Değiştirilen kablo, priz, pano ve koruma elemanları
- 08Onarım sonrası test ve kontrollü enerjilendirme kaydı
- 09Duman alarmı, acil aydınlatma ve söndürücü bakım kontrolü
Zaman sıralı hareket planı
Ne zaman ne yapılmalı?
- Kullanmayı bırakın ve riski ayırın
Duman/alev yoksa uzman kontrolü; duman/alev varsa derhal tahliye.
- 112’yi arayın
Açık adresi, yangın türünü ve içeride kişi olup olmadığını bildirin.
- Devreyi kapalı tutun
Yetkili elektrikçi kök neden ve görünmeyen hasarı kontrol etmeden enerji vermeyin.
- Koruma ve tahliye düzenini tamamlayın
Duman alarmı, acil aydınlatma, söndürücü ve çıkış yollarını yeniden kontrol edin.
İzlenecek yol
Adım adım ne yapılmalı?
- 01
Duman, alev veya hızlı ısınma varsa insanları uyarın ve güvenli çıkış yönünde tahliyeyi başlatın.
- 02
Yangın veya yayılma riski varsa 112’yi arayıp açık adresi, elektrik kaynaklı olabileceğini ve içeride insan bulunup bulunmadığını bildirin.
- 03
Enerjili ekipmana su dökmeyin; pano kapağını açmayın ve dumana yaklaşarak fiş çekmeye çalışmayın.
- 04
Yalnız tehlike alanına girmeden erişilebilen ana kesici varsa ve güvenle yapılabiliyorsa kapatın; şüphede müdahale etmeyin.
- 05
Alan yetkili ekiplerce güvenli ilan edilmeden binaya dönmeyin ve yetkili elektrikçi incelemeden devreyi yeniden enerjilendirmeyin.
Birincil kaynaklar
Bilgiyi resmî sayfadan doğrulayın
Kısa yanıtlar
Sık sorulan sorular
Elektrik yangınına su dökülür mü?
Hayır. Resmî yangın bilgilendirmelerinde elektrik ve yağ yangınlarına su dökülmemesi açıkça belirtilir. Güvenli tahliye yapın, 112’yi arayın ve enerjili ekipmana yaklaşmayın.
Sadece yanık kokusu varsa sigortayı kaldırabilir miyim?
Hayır. Yanık kokusu, ark veya aşırı ısınma belirtisi olabilir. Devreyi tekrar tekrar enerjilendirmeyin; alanı kullanmayı bırakıp yetkili elektrikçiye kontrol ettirin. Duman veya yangın varsa 112’yi arayın.
Duman çıkan cihazın fişi çekilir mi?
Dumana, alevlere veya ısınmış prize yaklaşarak fiş çekmeye çalışmayın. Güvenli biçimde erişilemiyorsa tahliye edin ve 112’yi arayın; enerji kesme ve müdahale acil ekiplerin yönlendirmesiyle yapılmalıdır.