İş yeri elektrik tesisatı ve topraklama periyodik kontrolü nasıl yapılır?
İşveren, elektrik ve topraklama tesisatını güncel proje üzerinden, ilgili mevzuat ve standartların öngördüğü sürede periyodik kontrole hazırlamalıdır. Kontrol, yetkili unvana ve geçerli EKİPNET kaydına sahip kişiyle, hizmetten en geç bir gün önce İSG-KATİP sözleşmesi kurularak yürütülür; ağır kusur giderilmeden ilgili ekipman çalıştırılmaz.
Hizmetten en geç bir gün önce karşılıklı onaylanır.
Kişinin unvanı ve tesisat türüne uygun kaydı doğrulanır.
Kusur giderilmeden ilgili ekipman çalıştırılmaz.
Hızlı güvenlik kararı
Önce durumu doğru sınıflandırın
Üç kısa kontrol, güvenli ilk işlemi uzun metne girmeden seçmenize yardımcı olur.
Alanı güvenli hâle getirin; arıza giderilmeden kontrol testi başlatmayın.
HazırlaProje veya önceki rapor eksikYetkili proje ve kayıt dosyasını kontrol öncesi tamamlayın.
DoğrulaProje, sözleşme ve yetki hazırZorunlu rapor formatı ve güvenli çalışma planıyla kontrolü yürütün.
Önce bilinmesi gerekenler
- İşveren önce tesisat envanterini ve güncel projeyi hazırlar.
- Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma kontrolünde tesisatın projeye uygunluğu değerlendirilir.
- Yetkili meslek unvanı ve geçerli EKİPNET kaydı birlikte kontrol edilir.
- İSG-KATİP sözleşmesi hizmetten en geç bir gün önce kurulur.
- Bakanlığın zorunlu rapor formatı yayımlanmışsa şeklen aynı kullanılır.
- Ağır kusur giderilmeden ilgili ekipman veya tesisat bölümü çalıştırılmaz.
Kontrol kapsamını tesisat envanterinden çıkarın
Elektrik periyodik kontrolü tek bir topraklama direnci ölçümünden ibaret değildir. Elektrik ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma, jeneratör, transformatör, akümülatör ve katodik koruma gibi sistemler envanterde ayrı gösterilmeli; her biri için proje, konum, sorumlu birim ve son kontrol tarihi belirlenmelidir.
Kapsam güncel proje ve tek hat şemasıyla karşılaştırılır. Tadilat, yeni makine, güç artışı veya pano değişikliği projeye işlenmemişse kontrol öncesi yetkili proje müellifiyle kayıt düzeltilir. Bakanlığın 24 Aralık 2025 açıklaması, elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma kontrollerinde tesisat projesinin arandığını belirtir.
Yetkili kişi ve sözleşmeyi doğrulayın
Güncel Bakanlık metni elektrikle ilgili tesisat için elektrik veya elektrik ve elektronik mühendisliği mezunlarını, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenleri, elektrik teknikerlerini ve yüksek teknikerleri kapsayan yetkili unvanları sayar. Tesisatın gerilim ve türüne göre ek unvan koşulları bulunabileceğinden kişinin EKİPNET kaydı hizmet kapsamıyla eşleştirilmelidir.
İşveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi, hizmetten en geç bir gün önce İSG-KATİP sistemindeki örneğe uygun sözleşmeyi karşılıklı onaylar. Teklif veya fatura, bu sözleşmenin ve yetki doğrulamasının yerine geçmez.
- Meslek unvanı ve diploma alanı
- EKİPNET kayıt numarası
- Kontrol edilecek tesisat türü
- İSG-KATİP sözleşme tarihi ve onayı
- Kullanılacak ölçüm cihazlarının kayıtları
Kontrol süresi ve rapor formatını güncel kaynaktan alın
Kontrol periyodu güncel yönetmeliğin EK-III tablosu, ilgili standardın öngördüğü süre, tesisatın niteliği ve önceki rapor birlikte okunarak belirlenir. Eski bir rapordaki “yılda bir” ifadesini bağlamdan koparıp tüm tesisata uygulamak doğru değildir; standart veya güncel düzenleme farklı ya da daha kısa süre belirleyebilir.
Bakanlığın doküman portalında zorunlu rapor formatı ve kriter dokümanı yayımlanan ekipman grupları izlenmelidir. Zorunlu format varsa şeklen değiştirilmeden kullanılmalı; proje uygunluğu, ölçüm sonuçları, cihaz bilgileri, tespitler ve kusur sınıfları eksiksiz kaydedilmelidir.
Kusuru kapatın ve kanıt zincirini saklayın
Güncel düzenlemede rapor kriterlerine göre tespit edilen kusurlar hafif veya ağır olarak derecelendirilebilir. Ağır kusur bulunan ekipman kusur giderilmeden çalıştırılamaz. Hafif kusur, bir sonraki kontrol başlangıcına kadar giderilir; giderilmemiş hafif kusur sonraki kontrolde ağır kusur olarak değerlendirilir.
Bakım veya onarım tamamlandığında iş emri, parça ve ölçüm kayıtlarıyla düzeltme kanıtı hazırlanır; gerektiğinde ikinci kontrol belgesi alınır. Periyodik kontrol raporu, İSG-KATİP sözleşmesi, EKİPNET kaydı, kalibrasyon bilgileri ve kusur kapatma belgeleri aynı dosyada saklanmalıdır.
Hızlı karar tablosu
İş yeri elektrik periyodik kontrolünde görev dağılımı
Dar ekranda tablonun tamamını görmek için yatay kaydırın.
| Görev | Sorumlu | Çıktı |
|---|---|---|
| Tesisat envanteri ve güvenli çalışma planı | İşveren / iş yeri sorumluları | Kapsam, erişim ve enerji kesme planı |
| Proje ve tadilat kayıtları | Yetkili proje müellifi | Güncel proje ve tek hat şeması |
| Periyodik kontrol | Yetkili unvanlı, EKİPNET kayıtlı kişi | Zorunlu formata uygun kontrol raporu |
| Bakım ve kusur giderme | Yetkili bakım / elektrik ekibi | İş emri, onarım ve ölçüm kanıtı |
| Ağır kusurda kullanımı durdurma | İşveren | Enerji/kullanım engeli ve düzeltme takibi |
Kontrolü yapan kişinin raporu, işverenin ağır kusurlu ekipmanı kullanmama ve düzeltmeyi izleme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Hazırlık dosyası
Saklanması gereken kayıt ve belgeler
- 01Tesisat ve ekipman envanteri
- 02Güncel elektrik projesi ve tek hat şeması
- 03Önceki periyodik kontrol raporları
- 04Tadilat, güç artışı ve bakım kayıtları
- 05Yetkili kişinin meslek unvanı
- 06EKİPNET kayıt numarası
- 07İSG-KATİP sözleşmesi ve onayı
- 08Ölçüm cihazı ve kalibrasyon bilgileri
- 09Zorunlu rapor formatına uygun kontrol raporu
- 10Ağır/hafif kusur düzeltme kanıtları
- 11Gerekiyorsa ikinci kontrol belgesi
- 12Bir sonraki kontrol tarihi ve sorumlusu
Zaman sıralı hareket planı
Ne zaman ne yapılmalı?
- Envanter ve projeyi eşleştirin
Tesisat türlerini, tadilatları ve önceki kusurları çıkarın.
- İSG-KATİP sözleşmesini onaylayın
Yetkili kişinin EKİPNET kaydını kapsamla eşleştirin.
- Güvenli çalışma ve zorunlu format
Projeye uygunluk, ölçüm ve kusur sınıflarını kaydedin.
- Kusurları kapatın
Ağır kusurlu bölümü çalıştırmayın; düzeltmeyi belgeleyin.
İzlenecek yol
Adım adım ne yapılmalı?
- 01
Kontrol kapsamını tesisat envanteriyle çıkarın: elektrik, topraklama, yıldırımdan korunma, akümülatör, transformatör, jeneratör, katodik koruma ve benzeri tesisatları ayrı satırlarda listeleyin.
- 02
Güncel elektrik tesisatı projesini, önceki raporları, tadilat kayıtlarını, tek hat şemalarını ve ağır/hafif kusur kapatma kanıtlarını hazırlayın. Proje yoksa yetkili proje müellifiyle mevzuata uygun projelendirme yaptırın.
- 03
Kontrol süresini güncel İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, EK-III tablosu, tesisata özgü standart ve önceki rapordaki son tarihten doğrulayın; otomatik olarak her tesisata aynı süreyi uygulamayın.
- 04
Kontrolü yapacak kişinin tesisat türü için uygun meslek unvanını ve EKİPNET kayıt numarasını doğrulayın. Elektrik tesisatı için yetkili unvanlar güncel Bakanlık metninde ayrıca sayılır.
- 05
Periyodik kontrol hizmetinden en geç bir gün önce işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP’teki örneğe uygun sözleşmeyi karşılıklı onaylayın.
- 06
Kontrol öncesi güvenli çalışma planını, enerji kesme–kilitleme yöntemini, erişim izinlerini ve üretim duruşunu işletme ile yetkili kontrol kişisi birlikte planlasın; çalışanlara enerjili panoda deneme yaptırmayın.
- 07
Bakanlığın yayımladığı zorunlu rapor formatı ve kriter dokümanı varsa aynen kullanın; proje uygunluğu, ölçümler, cihaz bilgileri, fotoğraf/tespitler ve kusur sınıfları görünür olsun.
- 08
Ağır kusur tespit edilen ekipmanı kusur giderilmeden çalıştırmayın. Hafif kusuru rapordaki sınır içinde kapatın; düzeltme kanıtını ve gerekiyorsa ikinci kontrol belgesini saklayın.
- 09
Raporu, İSG-KATİP sözleşmesini, yetkili kişinin EKİPNET bilgilerini, kalibrasyon kanıtlarını ve kusur kapatma kayıtlarını yetkililere gösterilebilecek biçimde arşivleyin; bir sonraki kontrol tarihini sorumlu kişiye atayın.
Birincil kaynaklar
Bilgiyi resmî sayfadan doğrulayın
Kısa yanıtlar
Sık sorulan sorular
Elektrik tesisatı periyodik kontrolünü kim yapabilir?
Güncel Bakanlık metni; elektrik veya elektrik ve elektronik mühendisliği mezunları, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikerleri ve yüksek teknikerler gibi yetkili unvanları sayar. Tesisat türüyle birlikte kişinin geçerli EKİPNET kaydı da doğrulanmalıdır.
Topraklama kontrolü her yıl mı yapılır?
Tek bir süreyi bağlamdan koparmayın. Kontrol tarihi güncel yönetmeliğin EK-III tablosu, ilgili standart, tesisatın niteliği ve önceki rapor birlikte okunarak belirlenmelidir. Mevzuat veya standart daha kısa süre öngörebilir; son tarihi yetkili kontrol kişisiyle yazılı doğrulayın.
Periyodik kontrolde tesisat projesi gerekir mi?
Evet. Bakanlığın 24 Aralık 2025 açıklamasına göre elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının kontrolünde proje aranır; proje yoksa işverenin ilgili yönetmelik ve standartlara uygun projelendirme yaptırması gerekir. Kontrolde tesisatın projeye uygunluğu değerlendirilir.
İSG-KATİP sözleşmesi ne zaman yapılır?
Bakanlığın güncel açıklamasına göre işveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi, hizmet gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP sistemindeki örneğe uygun sözleşmeyi düzenleyip karşılıklı onaylamalıdır.
Raporda ağır kusur çıkarsa iş yeri çalışabilir mi?
Ağır kusur tespit edilen ilgili ekipman veya tesisat bölümü kusur giderilmeden çalıştırılamaz. Düzeltme işlemleri belgelenmeli, raporun gerektirdiği yeniden kontrol tamamlanmalı ve güvenli kullanım sonucu yazılı kayıtla doğrulanmalıdır.
Periyodik kontrol raporu bakım raporu yerine geçer mi?
Hayır. Periyodik kontrol tesisatın belirtilen kriterlere göre güvenli kullanım durumunu değerlendirir; bakım ve onarım ise bulunan veya önleyici ihtiyaçları giderir. İş emri, onarım kanıtı, kontrol raporu ve kusur kapatma belgesi ayrı izlenmelidir.